Liệu có nên đánh thuế các loại xe tay ga để “né” bị khiếu nại vi phạm WTO? Ảnh minh họa

Sửa thuế rượu theo cam kết WTO

Theo Bộ Tài chính, do yêu cầu phải thực hiện cam kết gia nhập WTO nên chúng ta cần phải sửa đổi Luật Thuế tiêu thụ đặc biệt cho phù hợp, cụ thể là với rượu bia.

Luật Thuế tiêu thụ đặc biệt hiện hành quy định rượu từ 20o đến dưới 40o chịu thuế suất 30%; rượu từ 40o trở lên chịu thuế suất 65%. Quy định này đưa mức thuế cao nhằm hạn chế tiêu dùng đối với mặt hàng này, đặc biệt là rượu mạnh từ 40o trở lên vì có hại cho sức khỏe.

Thế nhưng thực tế loại rượu từ 20o đến dưới 40o chủ yếu sản xuất trong nước. Trong khi đó, các loại rượu mạnh trên 40o lại là rượu nhập khẩu. Điều này khiến các đối tác nước ngoài cho rằng Việt Nam đã có sự phân biệt đối xử giữa hàng nội địa và hàng nhập khẩu.

Theo cam kết, trong vòng ba năm kể từ ngày gia nhập WTO, chúng ta sẽ sửa đổi thuế theo hướng rượu từ 20o trở lên sẽ chịu thuế 55%, còn rượu dưới 20o sẽ chịu thuế 20% để bảo đảm nguyên tắc không phân biệt đối xử.

Tuy nhiên, thạc sĩ Nguyễn Thị Thủy - Trưởng bộ môn Luật tài chính-ngân hàng (ĐH Luật TP.HCM) lại cho rằng mức thuế chênh lệch giữa hai loại rượu là quá lớn, giữa 19o và 20o chỉ vênh nhau 1o nhưng thuế đã chênh đến 35%, như vậy sẽ dễ dẫn đến tình trạng trốn thuế.

Về thuế suất 20% với rượu thuốc, hiện cũng có nhiều ý kiến cho rằng nên thống nhất mức thuế căn cứ theo nồng độ cồn của rượu chứ không nên phân biệt giữa rượu thuốc với rượu thông thường. Vì dù rượu thuốc có lợi cho sức khỏe nhưng dùng nhiều cũng gây tác hại. Hơn nữa, hiện cũng chưa có tiêu chí rõ ràng để phân loại giữa rượu thuốc và rượu thường. Cho nên quy định như vậy sẽ dễ tạo tiêu cực khi áp dụng.

Đánh thuế môtô trên 175 phân khối có thể bị kiện

Đáng chú ý là dự thảo Luật Thuế tiêu thụ đặc biệt lần này đã bổ sung một số hàng hóa như máy bay, du thuyền, xe môtô 175 phân khối trở lên vào đối tượng chịu thuế.

Theo thạc sĩ Nguyễn Thị Thủy, việc đưa loại xe môtô này vào diện chịu thuế là hợp lý vì đây là mặt hàng dễ gây nguy hiểm khi sử dụng và ảnh hưởng đến môi trường.

Tuy nhiên, ông Andrew Stephens - cố vấn cao cấp về Luật Thương mại của dự án Star-Việt Nam lại cho rằng việc áp dụng thuế suất 20% cho môtô trên 175 phân khối có thể khiến Việt Nam bị các đối tác cáo buộc đã vi phạm nguyên tắc đối xử quốc gia như trường hợp với rượu. Vì hiện nay Việt Nam chủ yếu chỉ sản xuất môtô có dung tích từ 150 phân khối trở xuống. Như vậy có nghĩa là thuế suất 20% sẽ chỉ được áp dụng hầu hết cho hàng nhập khẩu.

Theo góp ý của dự án Star-Việt Nam, để tránh khả năng bị các thành viên WTO khiếu nại hoặc cáo buộc, dự thảo Luật Thuế tiêu thụ đặc biệt nên quy định đánh thuế tiêu thụ đặc biệt đối với mọi phân khối chứ không nên chỉ nhắm vào loại xe trên 175 phân khối.

Bộ Tài chính cho biết hiện cũng có một số ý kiến đề nghị đưa thêm loại xe trên 125 phân khối vào đối tượng chịu thuế (chủ yếu là các loại xe tay ga, đắt tiền). Vì hiện đa số xe được sử dụng đều dưới 125 phân khối nên có đánh thuế cũng không ảnh hưởng đến đa số người dân.

Ông Phạm Đình Thi - Phó vụ trưởng Vụ Chính sách thuế (Bộ Tài chính) cho biết ban soạn thảo Luật Thuế tiêu thụ đặc biệt cũng đang xem xét ý kiến này vì việc đưa loại xe này vào diện chịu thuế cũng có thể là một cách làm giảm khả năng bị kiện vi phạm WTO về phân biệt đối xử quốc gia.

Theo thạc sĩ Nguyễn Thị Thủy - Trưởng bộ môn Luật tài chính-ngân hàng (ĐH Luật TP.HCM), so về mức xa xỉ thì máy bay, du thuyền còn xa xỉ hơn cả ôtô dưới 10 chỗ ngồi (thuế suất 50%-70%) nhưng lại chỉ chịu thuế suất 20%, như vậy là không ổn. Vì vậy, bà đề nghị nên nâng thuế mặt hàng này lên 30%. Cá nhân đã có khả năng mua được những mặt hàng này cho tiêu dùng cá nhân thì có lẽ cũng không ngại với mức thuế này.