Những vấn đề được các đại biểu tập trung thảo luận là các quy định về nhiệm vụ, quyền hạn của Quốc hội, Chính phủ, Thủ tướng và các cơ quan hữu quan trong việc thực hiện chức năng quản lý về nợ công; Các quy định về cơ quan nhà nước làm đầu mối, cơ quan nhà nước phối hợp tham gia vào việc thực hiện chức năng quản lý nhà nước về nợ công và chức năng, nhiệm vụ của từng cơ quan; Các quy định về phạm vi, tiêu chí, điều kiện để được vay, cho vay lại và những điều kiện được cấp bảo lãnh vay của Chính phủ.

Phải thành lập cơ quan quản lý nợ công độc lập

Đại biểu Nguyễn Thị Mỹ Hương - TP Đà Nẵng nhận xét, dù dự luật này đã cố gắng xây dựng theo hướng tập trung chức năng quản lý Nhà nước về nợ công cho Bộ Tài chính, nhưng cách quy định này vẫn làm cho hoạt động quản lý nợ công còn phân tán cho 3 cơ quan đó là Bộ Tài chính, Bộ Kế hoạch và đầu tư và Ngân hàng Nhà nước.

“Chính sự phân tán này làm cho công tác quản lý nợ công không giải quyết đảm bảo được các yêu cầu trong công tác quản lý nợ công, dẫn đến sự thiếu nhất quán trong cơ cấu nợ và dẫn đến nguy cơ rủi ro lãng phí trong hoạt động quản lý vay và sử dụng vốn vay”, bà nói.

Đại biểu Hương đề nghị, nhất thiết phải thành lập cơ quan quản lý nợ công độc lập trực thuộc Bộ Tài chính và chuyển chức năng chủ trì xây dựng và điều hành hạn mức vay thương mại nước ngoài về cho Bộ này cũng như chuyển nhiệm vụ vận động, chủ trì đàm phán, ký kết Điều ước quốc tế về ODA từ Bộ Kế hoạch và Đầu tư sang cho Bộ Tài chính.

Nhất trí với ý kiến trên, đại biểu Nguyễn Văn Nhượng - Quảng Bình nói: “Cho đến bây giờ, Ủy ban Thường vụ Quốc hội vẫn giải trình phải để ba cơ quan với lý do là tiếp thu rồi là truyền thống và kế thừa. Tôi thấy như vậy nó không thuyết phục lắm”.

Theo ông Nhượng, cần phải xác định một cơ quan quản lý nợ công, cụ thể là giao cho Bộ tài chính.

“Nếu mà phân tán ra như dự thảo luật thì đây có phải là luật sửa đổi đâu. Cho nên, ý kiến các đại biểu trước phát biểu rồi, tôi thấy làm như vậy là phân tán, vẫn chưa được tập trung trong việc để quản lý nợ công”, ông Nhượng kết luận.

Cần đưa khoản vay của DNNN vào điều chỉnh trong luật

Góp ý về phạm vi điều chỉnh của luật, đại biểu Hồ Quốc Dũng - Bình Định đặt vấn đề, dự án luật này quy định doanh nghiệp cũng như là chính quyền địa phương đều là đối tượng được vay lại từ nguồn vay nợ của Chính phủ, có nghĩa là cả hai cùng vay một nguồn tiền của Nhà nước. Nhưng khoản nợ này đối với chính quyền địa phương thì được gọi là "nợ công" và được điều chỉnh bởi luật này và quy định hẳn một chương, trong khi doanh nghiệp cũng vay từ nguồn tiền này thì lại không phải nợ công.

“Tôi đề nghị cần giải trình rõ vấn đề này, đây là vấn đề sơ hở, trong khi chính quyền địa phương vay, thủ tục rất chặt chẽ và được bảo đảm trả nợ bằng ngân sách của địa phương, trong khi đó thủ tục của doanh nghiệp vay rất đơn giản, điều kiện đảm bảo trả nợ vay chưa được quy định trong luật”, ông nói.

Ông Dũng đề nghị, nếu xác định phạm vi điều chỉnh của luật không bao hàm nợ của doanh nghiệp vay lại của nhà nước thì phải bỏ quy định là cho doanh nghiệp được vay lại, nếu xác định doanh nghiệp cũng được vay lại từ nguồn vay của Nhà nước như chính quyền địa phương thì phải bổ sung nợ vay của doanh nghiệp Nhà nước cũng thuộc phạm vi điều chỉnh của luật.

Cùng chung quan điểm, đại biểu Trần Du Lịch - TP Hồ Chí Minh nói: ”Khi đi họp, cử tri có nói với tôi là lâu nay tình hình Việt Nam chưa thấy nợ Chính phủ không trả nổi, cũng như địa phương cũng chưa thấy ai quỵt nợ thì có lẽ cũng an toàn. Nhưng riêng điều mà cử tri lo lắng nhất đó là bảo lãnh nợ cho doanh nghiệp, mà chủ yếu là doanh nghiệp nhà nước”.

Theo ông Lịch, cần đưa việc quản lý bảo lãnh với các doanh nghiệp nhà nước vào luật và hàng năm, trong báo cáo của Chính phủ, bên cạnh báo cáo về việc chi tiêu, thu nợ, trả nợ ngân sách, cần có thêm báo cáo về tình hình bảo lãnh và sử dụng bảo lãnh doanh nghiệp.

“Ngay từ khi dự án luật được trình ra kỳ họp thứ trước, chúng tôi đã đề nghị, khoản vay của doanh nghiệp Nhà nước phải đưa vào điều chỉnh trong luật này. Tuy nhiên cho đến nay Ủy ban Thường vụ và cơ quan soạn thảo vẫn giải trình loại bỏ nó ra”, đại biểu Nguyễn Văn Nhượng - Quảng Bình nói.

Theo ông Nhượng, Chính phủ đi vay về cho doanh nghiệp vay lại thì đó cũng là khoản nợ công và cần phải được điều chỉnh trong luật.

“Chính quyền địa phương muốn thực hiện vay nợ nước ngoài thì phải thực hiện theo thủ tục, trình tự là Chính phủ bảo lãnh và cho vay lại theo thủ tục vay lại của Chính phủ, thì nó cũng không khác việc doanh nghiệp vay lại của Chính phủ”, ông nói.

Nguồn: Báo Hà Nội mới