Tăng trưởng tín dụng trong 6 tháng đầu năm nay là phù hợp với chủ trương kích cầu của Chính phủ. Tuy nhiên, ông Hồ Hữu Hạnh, Giám đốc Ngân hàng Nhà nước (NHNN) Chi nhánh TP.HCM cho rằng, việc lựa chọn khách hàng khả thi phải được đặt lên hàng đầu và không nên nới lỏng điều kiện tín dụng trong bối cảnh hiện nay.
Thưa ông, tốc độ tăng trưởng tín dụng toàn ngành đạt xấp xỉ 17% trong 5 tháng đầu năm được coi là quá nhanh. Ông đánh giá thế nào về vấn đề này?
Tín dụng tăng trưởng là điều đáng mừng đối với nền kinh tế, phù hợp với chủ trương kích cầu, ngăn chặn đà suy giảm kinh tế của Chính phủ. Song theo tôi, nếu tốc độ tăng trưởng tín dụng quá nhanh lại là điều không nên, vì dễ dẫn đến nguy cơ lạm phát tái bùng phát. Mặt khác, trong bối cảnh hiện nay, lãi suất cho vay đã được áp dụng mức trần 10,5%/năm (tức bằng 150% mức lãi suất cơ bản hiện hành).
Trong khi đó, mặt bằng lãi suất tiền gửi tại nhiều ngân hàng thương mại được điều chỉnh tăng lên mức bình quân 8,2%/năm, nếu không cân nhắc bài toán chi phí đầu vào và lãi suất đầu ra thì khó thu được lợi nhuận. Với tín dụng cá nhân, dù được áp dụng cơ chế lãi suất thỏa thuận, nhưng nếu lãi suất cho vay quá cao thì sẽ khó thu hút khách hàng, cho dù họ thực sự có nhu cầu vay vốn.
NHNN dự định sẽ kiểm soát chặt dòng vốn cho vay bất động sản và chứng khoán. Theo ông, điều này có phản ánh thực tế là trong thời gian qua, các ngân hàng đã đẩy mạnh cho vay vào hai lĩnh vực trên, nhưng thiếu sự giám sát chất lượng tín dụng?
Đối với hoạt động cho vay cầm cố chứng khoán, hiện các ngân hàng vẫn được phép thực hiện với tỷ lệ 20% tổng vốn điều lệ theo Quyết định 03 của NHNN. Trong năm qua, do diễn biến của thị trường tiền tệ phức tạp, giá chứng khoán giảm, nên tín dụng cầm cố không thể phát triển. Bởi vậy khi giá cổ phiếu tăng trở lại, việc các ngân hàng đẩy mạnh cho vay cũng là điều tất yếu. Tuy vậy, có ý kiến cho rằng, không loại trừ nguồn vốn ngân hàng cho vay tiêu dùng đã chảy vào chứng khoán, nên cần phải có sự kiểm soát.
Còn bất động sản là thị trường rất tiềm năng để các ngân hàng khai thác và phát triển tín dụng, nhưng nếu chạy đua và ồ ạt cho vay sẽ khó tránh được rủi ro nợ quá hạn. Điều này đã từng xảy ra trong năm qua, khi tỷ lệ nợ xấu của các ngân hàng chủ yếu rơi vào lĩnh vực cho vay bất động sản. Hơn nữa, hiện có không ít ngân hàng đã dùng nguồn vốn huy động ngắn hạn để cho vay dài hạn. Vì vậy, cần tránh cung ứng vốn cho giới đầu cơ. Tuy nhiên, tỷ lệ dư nợ cho vay đối với chứng khoán và bất động sản hiện vẫn ở mức phù hợp.
Lãi suất cơ bản được dự báo sẽ tiếp tục ổn định trong 6 tháng cuối năm và bằng mức hiện tại, trong khi lãi suất đầu vào tiếp tục được ngân hàng điều chỉh tăng nhẹ. Tại sao lại có hiện tượng trái ngược này, thưa ông?
Trong 3 tháng gần đây, tỷ lệ vốn đầu tư vào nền kinh tế có chiều hướng tăng cao hơn tốc độ huy động vốn. Riêng tại khu vực TP.HCM, trong 6 tháng đầu năm, dư nợ tín dụng của các ngân hàng trên địa bàn đã tăng trưởng khoảng 15% so với cuối năm ngoái, còn tốc độ huy động vốn đạt khoảng 14%.
Tuy nhiên, điều đó không có nghĩa là cung - cầu vốn tại các ngân hàng đang mất cân đối. Việc tăng lãi suất tiền gửi tiết kiệm bằng VND của các ngân hàng vừa qua chủ yếu là chuẩn bị tốt nguồn vốn để đáp ứng nhu cầu của doanh nghiệp, nhất là khi chủ trương hỗ trợ lãi suất, kích cầu dần phát huy tác dụng. Song lãi suất cũng chỉ tăng ở các kỳ hạn ngắn, nên rất khó thu hút nguồn tiền nhàn rỗi và khi khó huy động vốn thì dư nợ có khả năng sẽ giảm xuống. Vì vậy, các ngân hàng cần cân nhắc kỹ bài toán điều chỉnh lãi suất tiết kiệm.
Trong 6 tháng đầu năm nay, lợi nhuận của nhiều ngân hàng rất khả quan. Theo ông, điều đó có thể hiện rằng, hoạt động của ngành đã qua khỏi khó khăn?
Theo tôi, hoạt động của hệ thống ngân hàng Việt Nam đã tốt hơn so với năm trước. Sang năm 2009, cho dù thị trường tiếp tục gặp một số khó khăn nhất định, nhưng với chủ trương kích cầu của Chính phủ, các ngân hàng đã có cơ hội tái phát triển tín dụng, nguồn thu từ tín dụng gia tăng. Thế nhưng, điều đó không có nghĩa là hoạt động của các ngân hàng không còn gặp khó khăn, vì cuộc khủng hoảng kinh tế toàn cầu vẫn chưa chấm dứt và còn diễn biến khó lường. Do đó, các ngân hàng không nên nới lỏng điều kiện tín dụng trong hoạt động cho vay. Hiện NHNN đang tăng cường kiểm soát điều kiện cho vay tại các ngân hàng.
Nguồn: Báo Điện tử Đầu tư |