PV: Bà nhận định như thế nào về sự bùng nổ của các kênh bán lẻ hiện đại trong thời gian tới?

TS. Đinh Thị Mỹ Loan: Người tiêu dùng Việt Nam ngày càng có xu hướng hội nhập. Vì vậy họ dành ít thời gian hơn cho việc đi chợ, mua sắm và thay vào đó họ sẽ theo xu hướng là mua sắm thông qua kênh bán lẻ hiện đại, mặc dù thói quen mua đồ ăn tươi hằng ngày cũng sẽ còn tồn tại trong một số bộ phận người dân Việt Nam. 70% thu nhập của người Việt Nam là dành cho mua sắm, do đó chính người tiêu dùng sẽ định hướng cho ngành công nghiệp bán lẻ và sự phát triển của thị trường bán lẻ Việt Nam.

PV: Sự khác biệt căn bản nào giữa các kênh bán lẻ hiện đại và kênh bán lẻ truyền thống?

TS. Đinh Thị Mỹ Loan: Với kênh bán lẻ hiện đại, người tiêu dùng luôn đóng vai trò trung tâm. Quyền lợi của người tiêu dùng bước đầu được quan tâm, bảo vệ, tuy nhiên chúng ta còn phải cố gắng rất nhiều. Từ phía các nhà bán lẻ, họ phải chú trọng đến người tiêu dùng vì nếu không chú trọng đến vai trò của người tiêu dùng thì các doanh nghiệp bán lẻ không thể thành công được. Xu hướng tiêu dùng của người Việt Nam cũng sẽ định hướng cho ngành công nghiệp bán lẻ và sản xuất. Vừa rồi chúng ta đã có những hình thức như bán lẻ qua Internet, điện thoại, tivi, catalog, kể cả kênh bán hàng đa cấp... đã đưa lại cho người tiêu dùng rất nhiều lựa chọn.

PV: Với tiềm năng tăng trưởng 20% của thị trường bán lẻ trong nước, vậy điều gì sẽ đặt ra đối với thị trường bán lẻ Việt Nam?

TS. Đinh Thị Mỹ Loan: Theo tôi, mặt bằng bán lẻ sẽ là vấn đề luôn luôn nóng của thị trường bán lẻ Việt Nam. Các nhà bán lẻ nước ngoài đầu tư vào Việt Nam đều là những nhà bán lẻ lớn, họ có kinh nghiệm lâu năm trong lĩnh vực này và quan trọng là tiềm lực về kinh tế cung như tài chính của họ rất mạnh. ọ có thể trả giá cao cho những vị trí trung tâm, nhà đầu tư nước ngoài chấp nhận kinh doanh lỗ 7 - 10 năm và hơn thế nữa, trong khi các doanh nghiệp Việt Nam chủ yếu là các doanh nghiệp nhỏ và vừa, tiềm lực kinh tế, tài chính còn yếu thì đương nhiên không thể cạnh tranh nổi với các doanh nghiệp nước ngoài.

Một vấn đề cũng không kém phần quan trọng đó là hiện nay ở các tỉnh, địa phương cũng đều có xu hướng mong muốn thu hút được các nhà bán lẻ, phân phối lớn vào đầu tư tại địa phương của mình. Chính vì vậy, ở góc độ nào đó đây là lý do để các nhà bán lẻ nước ngoài có được những vị trí ưu thế hơn so với doanh nghiệp trong nước. Theo tôi, vấn đề này đã khiến các doanh nghiệp vừa và nhỏ của Việt Nam đã yếu thế lại còn yếu thế hơn so với các doanh nghiệp nước ngoài. Nếu chỉ xét ở góc độ khả năng kinh tế của nhà đầu tư nước ngoài thì doanh nghiệp Việt Nam khó có thể vượt qua được họ.

PV: Làm thế nào để tăng “sức đề kháng” của doanh nghiệp trong nước trước các đại gia bán lẻ nước ngoài?

TS. Đinh Thị Mỹ Loan: Để cạnh tranh có hiệu quả, ngoài việc tái cơ cấu lại hoạt động kinh doanh của mình, thì việc quan trọng nhất phải làmđối với các doanh nghiệp bán lẻ trong nước làtạo ra được một chuỗi liên kết mạnh, nhằm giảm chi phí và giá thành sản phẩm cũng như khắc phục những điểm yếu của nhau.

PV: Người tiêu dùng Việt Nam theo bà sẽ là định hướng cho ngành công nghiệp bán lẻ trong nước, vậy quyền lợi của người tiêu dùng sẽ được các nhà bán lẻ bảo vệ ra sao?

TS. Đinh Thị Mỹ Loan: Hiện nay, cùng với kênh bán lẻ hiện đại, người tiêu dùng Việt Nam còn sử dụng các kênh mua sắm khác như điện thoại, Internet, thậm chí là kênh bán hàng đa cấp... Đây là hình thức mà ở các nước họ đã sử dụng khá lâu và mặc dù vậy người ta vẫn khuyến cáo người tiêu dùng là nên cẩn trọng với những hình thức này. Theo tôi, ở Việt Nam, người tiêu dùng càng nên thận trọng với những hình thức bán hàng này bởi vì có rất nhiều nguy cơ. Nếu chúng ta chưa tìm hiểu kỹ và có đủ thông tin về sản phẩm, đồng thời cũng chưa phải là người tiêu dùng thông thái thì dễ trở thành nạn nhân của những hình thức lừa đảo không mơi này.

Vì vậy, đối với doanh nghiệp, để nâng cao uy tín và nâng tầm thương hiệu thì họ sẽ không bán cho người tiêu dùng những sản phẩm có chất lượng thấp. Các chương trình khuyến mại được các nhà bán lẻ tại Việt Nam áp dụng nhiều là rất có ý nghĩa, nhằm mục đích kích cầu tiêu dùng hàng hoá trong nước. Tuy nhiên, điều mà chúng ta cần quan tâm tới là làm thế nào để các chương trình khuyến mại đúng với tính chất của nó nhằm bảo đảm uy tín của doanh nghiệp cũng như bảo vệ quyền lợi cho người tiêu dùng.

PV: Xu hướng tiêu dùng của người Việt tới đây sẽ là gì, thưa bà?

TS. Đinh Thị Mỹ Loan: Xu hướng mua sắm của người tiêu dùng sẽ là thông điệp gửi đến cho các nhà bán lẻ, từ đó các nhà bán lẻ chuyển tới các nhà sản xuất là phải đưa đến cho người tiêu dùng những sản phẩm gì mà người tiêu dùng đang cần. Xu hướng của người Việt Nam trong những năm tới là hướng tới những sản phẩm sạch cho môi trường, đảm bảo chất lượng, an toàn vệ sinh. Cụ thể là người tiêu dùng không muốn sử dụng túi nilong nhiều quá, các sản phẩm phải sạch và có nguồn gốc, xuất xứ rõ ràng, hàng hóa bảo đảm an toàn vệ sinh thực phẩm...

PV: Trân trọng cảm ơn bà!

Nguyễn Hường (thực hiện)

Theo đánh giá của Bộ Công Thương, trong năm 2009, thị trường Việt Nam vẫn duy trì vị trí hàng đầu thế giới nhờ sức mua ngày càng được cải thiện, cơ cấu tiêu dùng trẻ và nền kinh tế có tốc độ tăng trưởng cao thứ 2 thế giới. Hiện ngành bán lẻ Việt Nam đã đóng góp trên 15% vào GDP hàng năm, tạo việc làm cho hơn 5, 4 triệu lao động. Trong năm 2010, dự báo quy mô thị trường sẽ còn tăng do thu nhập của người tiêu dùng tiếp tục gia tăng.

Nguồn: Báo Đời sống và pháp luật  điện tử